nicolas, stijn /spoor 2: marc de clercq/

Enkele uren voor het openingsmoment.

Marc test de field camera. Die field camera is een indrukwekkend ding dat uit meerdere onbeschrijfbare onderdelen bestaat.
Je kan beschrijven wat je kent, wat je niet kent is onbeschrijfelijk. De hele kunsthistorie en ook de literatuurkritiek zit poepvol met dit soort onbeschrijfelijke dingen, bedenk ik. Dit keer is het onbeschrijfelijke ding een camera, en dat stelt me voor de ongemakkelijke taak dat ik niet weet waarover ik het heb.
Stijn en Nicolas zijn in de gang bezig. Ze proberen de video-apparatuur aan de praat te krijgen.

Nicolas betreedt de kantoorruimte. De schuifdeur blijft tegenaan en het blijft donker in de kantoorruimte.
Stijn is in witte broek. Op de video draagt hij een zwarte broek, een grijsblauwe sweater en een witte pet. Het is dezelfde witte pet die hij nu strak over zijn kale schedel heeft.
‘Ik ga efkes naar de Coyendans kijken,’ zegt Nicolas. Hij betreedt de gang en slaat een babbeltje met Stijn. Stijn is zich bewust van het feit dat Marc elk moment met meer definitieve instructies voor de dag kan komen en slentert richting hoofdruimte. Nicolas verlaat het pand.

Stijn wacht op instructies van Marc.

Marc is bezig met de technische camera. Over zijn schouders hangt een zwart doek. De voorbereidingen hebben het karakter van een minutieus en voor een leek totaal ondoorgrondelijk technisch ritueel.
Stijn gaat pal voor de lens van de field camera staan, zijn rug naar de muurschildering. Het had een van de instructies kunnen zijn, maar is het niet: Stijn beseft dat Marc op gegeven ogenblik zal vragen om op die plek post te vatten, vlak voor het schilderij, in een voorlopig nog niet gedefinieerde houding, en dat dan een foto genomen zal worden. Het plan van Marc is om van elke kunstenaar zo’n foto te maken.

Stijn vraagt waar de camera gemaakt werd. Dit handgemaakte exemplaar in Amerika, antwoordt Marc. In Amerika en ook in Japan.

Schrijver dezes komt tussenbeide. Hij wil de exacte naam van het gesofisticeerde apparaat weten. Stijn bestudeert de lens van het toestel en maakt vervolgens een ommetje.
Marc legt uit. Het is een land of field camera. Het toestel is ontworpen voor buitenopnames, een reiscamera die je tot een makkelijk transporteerbaar volume kan reduceren door de bekisting dicht te klappen. Hij somt wat namen op van grootmeesters in het genre. De enorme flits, op een hoog en elegant statief, is een softbox. Hiermee kom je tot een zachte en genuanceerde belichting.
Stijn nam plaats op een van de stoelen in de gang. Hij bekijkt de video’s. De film ter linkerzijde is een vier minuten durende opname van Nicolas, getiteld Schilderij op Ligeti; het andere werk is een opname die hij zelf in Ethiopië maakte.
Marc, die de field camera in de gang heeft opgesteld, vlakbij het muurschilderij, bedient een lichtmeter, met de routineuze achteloosheid van iemand die het vak door en door kent. De flits, of pilootlamp, zorgt voor een ovaal van intens wit licht.
Hij vertelt dat het idee is om het flitslicht op indirecte manier te gebruiken, via de witte muur. De gang is te smal voor de softbox.
Stijn stapt heen en weer. Marc zegt iets en Stijn gniffelt. Hij begint aan een rondgang door de hoofdruimte, kijkt toe hoe Marc alles in gereedheid brengt.
Op straat is het muziekje van Yusuf’s ijs te horen.
Het moment is aangebroken, het moment waarop Stijn intussen al bijna een half uur wacht.
Hij heeft een brede glimlach om de lippen.