Enkele notities bij een bezoek aan BRAINBOX

een doos perplex 

Perplex. Zo staat ge daar: met uw mond vol tanden, in galerie CROXHAPOX, op de laatste dag van de maand september 2006, de warmste septembermaand ooit - althans sinds 1833, als we Sabine mogen geloven (en waarom zouden we Sabine niet geloven, geef mij één goede reden waarom we Sabine niet zouden geloven). Ja, het is lang geleden dat ge bij een tentoonstelling nog eens perplex stond. Perplex. Ge proeft de sensatie van het perplex-staan en tegelijk ook van het woordje “perplex”. Twee lettergrepen, met een korte, vinnig uit te spuwen alliteratie. Het zou de naam voor een nieuwe kunststof kunnen zijn. Perplex. Een soort transparant composietmateriaal? Alleszins: de nieuwe kunststof die het helemaal gaat maken. Ge hoort het al: koopt allen Perplex, het bakeliet van de 21^ste eeuw! Perplex. Perplex. Perplex. Wij willen allemaal Perplex. Hoort! Ook Floris Jespers koopt Perplex! 

   - Voor mij een doos Perplex alstublieft. Of nee, doe er mij meteen maar twee.
   - Zeker, meneer. Tweemaal Perplex voor meneer. Inpakken, meneer?

de uitgetelde berg  

En omdat ge perplex stond (daar in galerie CROXHAPOX, op de laatste dag van de maand september 2006, de warmste septembermaand ooit, althans sinds 1833 als we Sabine mogen geloven, en waarom zouden we Sabine niet geloven, geef mij één goede reden waarom we Sabine niet zouden geloven) zijt ge gaan zitten op een stoeltje waarop I SIT AND I WAIT geschreven staat. Ook al hebt ge even getwijfeld om te gaan zitten, want dat stoeltje is door dat opschrift toch een kunstwerk geworden… (komaan, meneer, ge gaat toch ook niet pissen in de pisbak van Marcel Duchamp?) Maar omdat dit galerie CROXHAPOX is (zijnde geen museum met hoogpolig tapijt en overal bordjes: gelieve het kunstgras niet te betreden) gaat ge toch maar zitten. Er daagt inderdaad geen suppoost op met een riotgun. Dit is galerie CROXHAPOX. Hier zijt ge thuis. 

Midden in de hoofdruimte van de galerie staat een sculptuur van itonblokken. Daarin een vormeloze berg kneedplasticine, nog een beetje vochtig. Op de witte zijkant van de gemetselde itonblokken wordt continu een kort filmpje geprojecteerd, een lus van in animatie gemonteerde beelden van dezelfde berg plasticine.  Die wordt in het filmpje naar boven toe gekneed, tot een soort van piramide. Vervolgens weer afgebouwd. Dan begint de lus opnieuw. In de itonsculptuur ligt de uitgetelde berg.
Dat is wat mij perplex doet staan. Het is even simpel als briljant. Ik kan er maar niet genoeg van krijgen,van dit filmpje. En van de uitgetelde berg plasticine, een kubieke meter pretentieloos materiaal. Het is niet alleen een sterk kunstwerk op zich (het medium film flirtend met de beeldhouwkunst) maar ook een schitterende ingreep van de ene kunstenaar op het werk van zijn voorganger. Wat de bedoeling is van Brainbox. Mission accomplished. En hoe. Kunstenaar A metselt een sculptuur met itonblokken. Kunstenaar B vult die twee weken later met plasticine, maar maakt daar geen tweede sculptuur mee, nee, hij laat zien wat je er zou kunnen mee maken. Of dat nu een piramide is of de denker van Rodin, dat is van secundair belang. Met de hoogst soepele plasticine liggen alle vormen binnen handbereik: je kneedt er een berg mee, maar ‘gomt’ hem ook weer uit, als hij je niet bevalt. De slimme kleuter in de kunstenaar speelt met plasticine. Met marmer zou hij het moeilijker hebben: daar moet je de vorm uit loshakken. Een gommetje helpt daarbij niet. 
 

de knipoog als alaam 

Er wordt veel geknipoogd in de hedendaagse kunst. Een knipoog zegt: wij verstaan elkaar, nietwaar? Kunstenaars onder elkaar. Metakunst: kunst over kunst.  Met de knipoog als alaam. Vaak gaat het om de knipoog als sneer naar het passé composé van kunst uit vorige eeuwen. De kunstenaar zet zich daar dan tegen af. Zijn knipoog blikt terug. Hij maakt eigenlijk niet iets nieuw, nee, hij zegt: ik wil niet iets oud maken. Dat is de steriele knipoog.
Veel interessanter (van het kaliber dus van wat in Brainbox te zien is) is de knipoog die ons anders leert kijken. Die vooruitkijkt. Die ons eventjes perplex doet staan. Het is de verdienste van CROXHAPOX dat het de klassieke galerie openbreekt tot een labo, waar we zomaar mogen binnenlopen. Geen curator meer die als een pastoor de heilige mis van de hedendaagse kunst celebreert. Het tabernakel is werkvloer geworden. 

Perplex zijt ge. En tot perplex zult gij wederkeren. 
 
----------
Guido De Bruyn
02.10.2006